💬Wat is Liefdestalen?

Waar het vandaan komt

Gary Chapman publiceerde het boek in 1992. Hij is geen onderzoekspsycholoog maar baptistenpredikant en huwelijkstherapeut, en het model kwam voort uit de patronen die hij in gesprekken zag, niet uit een studie. Het boek is zo’n twintig miljoen keer verkocht, in een vijftigtal talen vertaald, en de test van dertig items is door tientallen miljoenen mensen ingevuld. De drie claims eronder zijn: iedereen heeft één primaire taal, er zijn er vijf, en het gaat beter met stellen van wie die talen overeenkomen.

Het onderzoek kwam ruim na de populariteit. In Popular Psychology Through a Scientific Lens (Impett, Park en Muise, Current Directions in Psychological Science, 2024) namen drie relatieonderzoekers het bestaande bewijs opnieuw door — een kritisch overzicht van eerder werk, geen nieuw onderzoek — en de duidelijkste uitkomst gaat over die derde claim. Van de studies die toetsten of partners met dezelfde primaire taal tevredener zijn, vond er geen enkele dat dat zo was. Er is een tweede versie van het idee die het beter doet: als je partner genegenheid toont op de manier die jij zegt te verkiezen, gaat de tevredenheid wel degelijk omhoog. Maar daar houden de methodes op — de studies kunnen het effect van de voorkeurstaal niet scheiden van het effect van simpelweg genegenheid krijgen, en toen alle combinaties werden getoetst, liepen uitingen in alle vijf de talen mee met de tevredenheid, ongeacht wat iemand had gezegd te verkiezen.

Waarom de categorieën zelf wankel zijn

• Mensen vinden alle vijf betekenisvol: de gemiddelde scores klonteren samen aan de bovenkant van de schaal in plaats van er één uit te lichten.
• De test met gedwongen keuze en een beoordelingsschaal spreken elkaar tegen: cadeaus komt in de test bij 0 tot 4 procent van de mensen als primaire taal uit de bus, en op een schaal in sommige steekproeven bij meer dan de helft.
• De vijf scores hangen sterk met elkaar samen, ruwweg tussen 0,54 en 0,75 — zo gedragen vijf losse hokjes zich niet.
• Factoranalyses vonden in verschillende steekproeven drie, vier en vijf factoren, en geen daarvan valt samen met de vijf zoals ze beschreven worden.

Wat je ermee kunt

Behandel de test als een aanleiding tot een gesprek, niet als een diagnose. De verklaring die het overzicht zelf geeft voor waarom het boek zo bruikbaar voelt, is meer waard dan de indeling: het geeft stellen een gelegenheid om hardop te zeggen waar ze meer van willen — en ingaan op wat je partner je werkelijk vertelt, is een van de beter onderbouwde bevindingen uit het relatieonderzoek. De categorieën doen misschien niets; het werk wordt gedaan door het gesprek dat ze uitlokken.

Het is dus prima om plezier aan de test te beleven en je uitslag te kennen. Wat er niet uit volgt, is mensen ermee sorteren of een verschil lezen als waarschuwing — juist die overeenkomst is het deel dat het bewijs nadrukkelijk niet steunt. Wil je weten waardoor iemand zich gezien voelt, dan is de vraag niet in welk van vijf hokjes die persoon thuishoort. De vraag is wat diegene zou willen op een doodgewone dinsdag, en daar bestaat alleen een antwoord op als je het vraagt.

← Alle termen